Hieronder vindt u een verkorte lijst met veel voorkomende pensioenbegrippen.

Wilt u er meer over weten? Klik dan hier voor een uitgebreidere lijst.

Actuaris
Controleert of het pensioenfonds over voldoende middelen beschikt om ook in de verre toekomst alle verplichtingen aan de deelnemers na te kunnen komen. Berekent ook hoeveel premie er moet worden betaald om bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd over voldoende pensioen te kunnen beschikken. De actuaris adviseert het pensioenfonds over onder meer het beleggingsbeleid. De Stichting Pensioenfonds FNV werkt samen met actuarissen van Watson Wyatt World Wide, een onderneming die al jaren in pensioenzaken is gespecialiseerd. Zie: http://www.watsonwyatt.nl/ 

Algemene nabestaandenwet (Anw)
Zorgt ervoor dat u bij overlijden van uw partner een uitkering kunt krijgen. Het maakt niet uit of u gehuwd was of samenleefde. De Anw regelt ook een uitkering als degene die is overleden alimentatie moest betalen en ook voor kinderen die wees zijn geworden. Voor wezen gelden geen voorwaarden voor het krijgen van een uitkering. In alle andere gevallen hangt dit af van uw leeftijd, gezinssamenstelling en mate van arbeids(on)geschiktheid en of u zelf nog een inkomen hebt.

Beleggingen
Het pensioenfonds belegt het geld dat deelnemers en werkgevers aan pensioenpremie betalen. Hierdoor kunnen de pensioenen op peil worden gehouden en de pensioenpremie binnen de perken. Er wordt belegd op een manier waardoor er niet te veel risico wordt gelopen, maar er wel mee wordt verdiend. Het Pensioenfonds FNV heeft de volledige uitvoering van het beleggingsbeleid uitbesteed aan SNS Asset Management. Zie: http://www.snsbank.nl/assetmanagement/ 

De Nederlandsche Bank 
Na de fusie met de Pensioen- en Verzekeringskamer (PVK) is dit de instelling die toezicht houdt op pensioenfondsen. De Nederlandsche Bank controleert onder meer of de fondsen de verplichtingen die zij zijn aangegaan wel kunnen waarmaken. Kunnen zij op het moment dat dit nodig is de opgebouwde pensioenen uitkeren? Daarom stelt de De Nederlandsche Bank strenge eisen aan de manier waarop pensioenfondsen de premies beleggen. 

Deelnemer
De medewerker die door zijn werkgever is aangemeld bij het Pensioenfonds FNV en waarvoor een pensioen wordt opgebouwd.

Deelnemersjaren
Het aantal jaren dat de werknemer heeft doorgebracht als deelnemer aan de pensioenregeling. Deze jaren tellen mee voor de opbouw van pensioen. Het aantal deelnemersjaren kan afwijken van de tijd die u daadwerkelijk in dienst van de werkgever bent geweest. Dat kan zijn omdat je pensioenopbouw vanaf 25 jaar is gestart. Het kan ook door waardeoverdracht. Dat is het overhevelen van een pensioen dat u bij een ander pensioenfonds heeft opgebouwd. Het Pensioenfonds FNV rekent dat dan om in een nieuw aantal dienstjaren. 

Deeltijdpensioen
U kunt ten dele stoppen met werken en voor die uren vervroegd met pensioen gaan. Hiervoor ontvangt u dan een deeltijdpensioen. Voor het deel dat u nog wel werkt, bouwt u verder uw pensioen op.

Fictieve deelnemersjaren
Dit zijn jaren die wel meetellen voor de pensioenopbouw maar waarin iemand niet bij die werkgever in dienst was. Deze jaren worden toegekend bij de berekening van het nabestaandenpensioen. Ze kunnen ook worden toegepast bij de overgang naar een ander pensioensysteem (bijvoorbeeld omdat iemand van baan verandert en zijn bestaande pensioenrechten laat overdragen naar de nieuwe werkgever).

Franchise
U krijgt vanaf 65 jaar AOW. Daarom hoeft u niet over uw gehele inkomen pensioen op te bouwen. Het gedeelte waarover dit niet gebeurt, is de franchise. Voor de hoogte van de franchise werd eerder uitgegaan van de AOW voor een echtpaar. Maar nu het aantal eenpersoonshuishoudens en tweeverdieners toeneemt, is een franchise op basis van de AOW voor een alleenstaande, of zelfs één gehuwde, realistischer. De CAO-partijen stellen jaarlijks de hoogte van de franchise vast. De hoogte is gebaseerd op de AOW voor een alleenstaande.

Gewezen deelnemer
Dat is iemand waarvoor geen premie meer betaald hoeft te worden, maar die wel aanspraak maakt op pensioen. Gewezen deelnemers zijn onder meer gepensioneerden en werknemers die van baan veranderd zijn, de slapers.

Middelloon
Systeem waarbij de hoogte van het pensioen wordt berekend op basis van het gemiddelde loon dat men tijdens zijn loopbaan verdiende. Ook het Pensioenfonds FNV past dit systeem toe.

Nabestaandenpensioen
Verzamelnaam voor het weduwen-, weduwnaars-, wezen- en partnerpensioen.

Niet-actieven
Aanduiding voor slapers (dat zijn werknemers die de FNV voor een andere werkgever hebben ingeruild en hun opgebouwde pensioen bij het Pensioenfonds FNV hebben laten staan) en gepensioneerden.

Ouderdomspensioen
Dat is het pensioen dat iemand ontvangt nadat hij de pensioengerechtigde leeftijd (65 jaar) heeft bereikt.

Pensioenbreuk
Ontstaat door het veranderen van werkgever. Omdat vaak het salaris in een nieuwe baan hoger ligt, krijgt men te maken met een hogere pensioengrondslag, dat is het loon waarover het pensioen wordt berekend. Hierdoor gaat het aantal opgebouwde dienstjaren omlaag en daardoor ook het opgebouwde pensioen. Tegenwoordig kan een pensioenbreuk grotendeels worden voorkomen door waardeoverdracht. Het opgebouwde pensioen bij de oude werkgever kan worden meegenomen naar de nieuwe werkgever. Het recht op waardeoverdracht ligt sinds een aantal jaren wettelijk vast.

Pensioenbrief 
Zie onder: Uniform Pensioenoverzicht (UPO)

Pensioendatum
De leeftijd waarop uw ouderdomspensioen ingaat. In het pensioenreglement is de richtleeftijd 65 jaar, maar afhankelijk van het voor u opgebouwde pensioen en uw eigen wensen kan dat ook eerder.

Pensioengrondslag
Dat is het pensioengevend salaris (12 maal uw maandloon plus vakantietoeslag en de eindejaarsuitkering) minus de franchise. 

Pensioenpremie 
Het bedrag dat werkgevers en werknemers betalen voor de opbouw van de pensioenen. De totale pensioenpremie bedraagt 22,7% van het pensioensalaris. Omdat de financiële positie van het Pensioenfonds FNV dit noodzakelijk maakte, is de premie tijdelijk (tot en met 31 december 2007) verhoogd tot 25,01%. Als werknemer betaalt u 1/7 deel van de totale premie, de werkgever betaalt de rest. Voor u als werknemer komt dat neer op 4,19% van de pensioengrondslag (tijdelijk verhoogd tot 5,91%). 

Pensioensalaris
Het wordt ook wel het pensioengevend salaris genoemd. Het is het deel van het salaris waarover het pensioen wordt opgebouwd. Dat bestaat bij het Pensioenfonds FNV uit: 12 x het maandsalaris, het vakantiegeld en de eindejaarsuitkering. 

Pensioentoezegging
Toezegging van uw werkgever om aan u bij het bereiken van de door de deelnemer gekozen pensioenleeftijd (voor of op 65 jaar) een pensioen uit te keren. Pensioen krijgt u ook als u arbeidsongeschikt bent. Hetzelfde geldt voor uw nabestaanden als u overlijdt. 

Premievrije aanspraak
Als u ontslagen wordt of van baan verandert, eindigt de deelname aan het pensioenfonds. Maar het pensioen dat u hebt opgebouwd, blijft uiteraard bestaan. Dat is de premievrije aanspraak. U kunt er ook voor kiezen om het voor u opgebouwde pensioen door middel van waardeoverdracht naar uw nieuwe pensioenverzekeraar mee te nemen.

Slapers
Dat zijn gewezen deelnemers aan een pensioenfonds die geen premie meer hoeven te betalen, maar wel recht blijven hebben op pensioen. Het gaat hierbij om werknemers die, omdat ze van baan zijn veranderd, naar een ander pensioenfonds zijn overgestapt en hun pensioen bij het Pensioenfonds FNV hebben laten staan. 

Toeslagen
Verhoging van het pensioen of de pensioenaanspraak om deze zoveel mogelijk waarde- of welvaartsvast te houden. Het Pensioenfonds FNV kent een voorwaardelijk toeslagbeleid. Elk jaar beslist het bestuur van het Pensioenfonds of de financiën van het Pensioenfonds FNV het geven van een toeslag toelaten en zo ja, in welke mate. 

Uniform Pensioenoverzicht (UPO)
Dit is het overzicht dat u jaarlijks van het Pensioenfonds FNV ontvangt. Hierin staat wat u op de afgiftedatum aan pensioen hebt opgebouwd en wat u bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd aan pensioen tegemoet kunt zien. Het Uniform Pensioenoverzicht en de daarbij behorende toelichting zoals u deze vanaf 2006 van het Pensioenfonds FNV ontvangt is een uniform model zoals deze is ontwikkeld door de pensioenkoepels en het Verbond van Verzekeraars. In de Pensioenwet is vastgelegd dat vanaf 2008 alle pensioenfondsen dit model dienen te gebruiken. Hiermee krijgt iedere pensioendeelnemer hetzelfde pensioenoverzicht. Uw actuele pensioensituatie bij het Pensioenfonds FNV kun je ook vinden op de Virtuele Werkwinkel.

Verplichtstelling
Iedereen die in dienst is van een bij het Pensioenfonds FNV aangesloten organisatie doet verplicht mee aan de pensioenregeling. In Nederland geldt dat iedereen die in dienst is van een werkgever met een pensioenregeling hieraan moet deelnemen. Hiermee wordt zeker gesteld dat iedereen zoveel mogelijk aanvullend pensioen naast het recht op AOW opbouwt.

Waardeoverdracht
Als u van werkgever verandert, kan het zijn dat u ook in een ander pensioenfonds terechtkomt. Dan kunt u het eerder opgebouwde pensioen laten overhevelen naar het nieuwe fonds. Dat heet waardeoverdracht. Het oude fonds berekent dan de contante waarde van het opgebouwde pensioen. Deze waarde wordt vervolgens naar het nieuwe pensioenfonds overgeheveld. 

Waardevast pensioen
Pensioenaanspraken zijn waardevast als zij jaarlijks worden verhoogd met het percentage waarmee de prijzen zijn gestegen. Als leidraad geldt hierbij het consumentenindexcijfer dat het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vaststelt.

Welvaartsvast pensioen
Pensioenaanspraken zijn welvaartsvast als zij jaarlijks worden verhoogd met het percentage waarmee de lonen zijn gestegen. Als leidraad geldt hierbij de indexcijfers van CAO-lonen die het CBS vaststelt.

Wezenpensioen
Nabestaandenpensioen dat de kinderen van een deelnemer aan een pensioenfonds na zijn overlijden krijgen. Ze ontvangen dat tot het bereiken van een bepaalde leeftijd.